BİR KAŞIK SUDA KOPARTILAN FIRTINALAR-Aydemir SEZGİNER-Egitim-Kosesi-Yazisi-6-www.anamurunsesi.com/

ANAMUR'UN SESİ

"Anamur'un ve Anamurluların Buluşma Adresi ve Gerçek Sesi..."

arama

site haritası

Anamur

İletişim-Video-Resimler

BİR KAŞIK SUDA KOPARTILAN FIRTINALAR

Bu gün canlı tanığı kalmayan,75 sene önce yaşanmış müessif bir olayın, birkaç gün önce olmuşçasına bu günün gündemine taşınması ilginçtir. Ülkemizin gırtlağına kadar battığı sayısız problemlerle karşı karşıya kaldığımız bir zamanda son derece önemli gelişmeler önümüzdeyken, gündem saptırma amaçlı bu girişimleri şaşkınlıkla izliyoruz.

Bu günkü ismi ile TUNCELİ İsyanının bastırılmasını katliam diye önümüze koyanlar, ne hikmetse, İsyanın sebeplerini, isyana katılanların neler yaptıklarını söylemiyorlar. Devletin kendisini ve masumları korumak için yaptıklarının,katliam olduğunu ileri sürmekteler. DERSİM İsyanı veya Dersim katliamı olarak anılan olaylar şimdiki adiyle Tunceli ilinde 1937 yılında bir kısım aşiretlerin devlete, merkezi hükümete isyanı ile başlamıştır. Dersimde Devlet hâkimiyetini sağlamak için Türk silahlı kuvvetleri Müdahil olmuş, hareket başlatmıştır.

Günümüzde PKK İle olduğu gibi. Belki de ilerde belli bir zaman aşımı sonra PKK’nın binlerce Asker ve sivilin öldürülmesi yok sayılacak, ordumuzun katliam yaptığı gündeme taşınacaktır. Şimdiden Silivri de hesap vermeye başladılar bile. Dersimdeki aşiretler, bölgenin arazi yapısından yararlanarak.1914-1915 ler de Osmalıyada kafa tutmuş devlete kan kusturmuşlardı.

ERMENİ TAŞNAK örgütünün doğu illerimizde Ruslardan aldıkları destekle pek çok Kürt-Türk Müslüman ı katletmişlerdi. Yerli Ermeni halklını bir kısmı da Taşnaklara yardım etmekteydi. Osmanlı bölgedeki Ermeni halkını başka bölgelere yerleştirmek için tehcir başlattı. Dersim aşiret ve ağalarının bir kısmı Ermenileri korumaları altına almış ve Osmanlıya teslim etmemişlerdi Osmanlı döneminin son zamanları,Birinci Dünya harbi ve onu takip eden milli mücadele dönemlerinde ülke genelinde, devlet otoritesi zayıflamış,.fırsatçıların güçlülerin eline büyük imkanlar geçmişti.

1914 ten Cumhuriyetimizin ilan edildiği 1923 yılına kadar. Ağalar’ın, beylerin, şeyhlerin, zorbaların elindeki toprakların kaynaklarına bir bakalım:

- Padişahlık döneminde vatan toprakları Padişahın mülkü sayıldığında, istediğine ferman la toprak verebiliyordu. Padişah fermanı ile toprak sahibi olanlar.

- Çeşitli yoldan hazine topraklarını gasp edenler.

- 1915 yılında göç ettirilen Ermenilerin, istiklal savaşından sonra göç eden Rumların toprak ve mallarına el koyanlar.

- Tefecilik yoluyla yoksul ve savunmasız, köylülerin toraklarını sahiplenenler..

- Aşiret reislerinin, aşiret topraklarını kendi üzerlerine geçirenler.

- Şeyhlik ve dini inançların sömürülmesi yoluyla toprak ve malların ele geçirenler.

- Rüşvet ve tapu yolsuzlukları gibi yasa dışı yollarla geniş toprakları ellerine geçirenler..

KIYAMETİN KOPTUĞU AN

Cumhuriyet. Yönetimi 1925 yılında şeyh Sait isyanı 1930 ağrı isyanından sonra, ağırlaşan sorunlar karşısında bütün bu gerçekleri ayrıntılarıyla bildiği için Fakir ve yorgun düşmüş köylü ve halkında durumunu düşünerek.1932 yılında Atatürk ün talimatı ile hükümet iskân kanununu hazırlamaya başladı. 1935 yılında da çiftçiyi topraklandırma çalışmalarına başladı. 1934 yılında İskân kanunu yürürlüğe konuldu. Dersim kıyameti de bu tarihte başladı. Zira ilgili kanunun 10 uncu mad: Aşiret reisliği, beyliği, ağalığı ve şeyhliği ve bunların herhangi bir vesikaya, görgü ve göreneğe müstenit, her türlü teşkilat ve organları kaldırılmıştır. Bu kanun, aşiret reislerinin ve ağaların, kayıtsız mülk sahibi şeyhlerin hiçte hoşlarına gitmemişti. Ali kıran baş kesen saltanatları yıkılıyordu. Dersimdeki Aşiret reisi Seyit Rıza, Yusufhan aşiret reisi Kamer ağa, Demenan Aşiret reisi Cebrail ağa, Haydaran aşiret reisi Kamer ağa Dersim isyanının fitilini ateşlediler. Geçmişte PKK nın başladığı gibi.

İŞTE O GÜNLERDE OLANLAR:

Atatürk ün o sırada bir köprünün açılışı için Dersime gideceğinden, köprünün bir başına güvenlik için kurulan karakol basıldı, yakıldı ve 33 askerimizin tamamı Şehit edildi.

27 Mart 1937 tarihinde Erzincan yolundaki köprü, Hayderan ve Demenan aşiretleri tarafından yıkıldı.

Askerin lojistik desteğini kestiler. Jandarma birliklerine pusu kurdular.

Seyit Rızanın kontrolündekiler bölgedeki 9 seyyar jandarma taburuna baskın düzenlediler. Askerleri öldürdüler.

Birinci Dersim harekâtı 20 Mart 1937 – Kasım 1937 bu harekât başarısızlıkla sonuçlandı İkinci Dersin harekâtı Aralık 1938- Ocak 1938 Harekât başarı ile tamamlandı. Bu harekâta uçaklarda katılmıştı.

Uçaklardan birisinin pilotu, İstanbul da bir hava alanına ismi verilen Ata türkün manevi kızı Sabiha Gökçen’di. Hava alanının isminin değiştirilmesini isteyenler. bu aşiret reislerinden birisinin torunu olmalı.
13 Eylül 1937 de Seyit Rıza tutuklandı. Askeri harekâttan sonra yapılan yargılama 15 Kasım 1937 de sona erdi. 5 kişi ağır hapis cezalarına çarptırıldı, 6 kişi de idam edildi.

İDAM EDİLENLER:

- Seyit Rıza – Rasik Hüseyin ( Seyit rızanın oğlu) – Seyit Hüseyin (Kureyşan- Seyhan aşiret reisi) – Fındık ağa (Yusfanlı Hasan ağa nın oğlu) – Hasan Ağa (Demenan aşiret reisi Cebrail ağanın oğlu) – Hasan (Kureyşanlardan Ulkiye'nin oğlu) – Ali Ağa( Mirza âlinin oğlu.)

17 Kasım 1937 tarihinde Mustafa kemal Tunçeli’nin Pertek kazasına gelerek Singeç köprüsünün törenine katıldı.

ŞU HUSUS ÇOK İYİ BİLİNMELİDİR Kİ;

Devlete kafa tutmayan hiç bir kimseye devlet harekât düzenlemez. Sakın kimse Kandili bombalayan uçaklardan birinin pilotunun adını bir yer yazmasın. Muğlalı Paşa da o zaman verilen emri yerine getirmişti ama PKK yandaşlarını mutlu etmek için kışlanın kapı girişinden adını sildiler,